Cirit

�

Taray�c�n�zda media player eklentisi bulunmad�� i�in �al�nam�yor.Geleneksel spor dallar�m�zdan en heyecanl�s� olan cirit Erzurum'da eski canl�l�� ile ya�at�lmaktad�r. Atla, insan�n birlikte m�cadelesine dayanan ve erli�in bir g�stergesi olarak kabul edilen cirit i�in Erzurum'da �zel sahalar bulunmaktad�r. �l�e ve k�ylerde geni� �ay�rl�k alanlarda, �zellikle hafta sonlar� d�zenlenen kar��la�malarda oyuncular kadar �zleyenlerde b�y�k heyecan duyarlar. G�n�m�zde Orta Asya'dan geldi�i �ekli ile nesillerden intikal ederek gelen bu ata yadigar� sporumuz, yabanc�lar�nda b�y�k ilgisini �ekmektedir. Cengiz Han Zaman�nda Anadolu'ya geldi�i tahmin edilen bu sporun �lkemizde ba�ka y�relerde oynanmas�na kar��l�k, bu i�e en �ok g�n�l verilen yer Erzurum dur.

OYNANI�I : 5 ki�ilik tak�ma b�l�k, 7 ki�ilik tak�ma Alay denir. Her tak�m�n kolunda i�aretle belirlenen bir kolba�� vard�r. Kolba�� tak�m�n�n t�m hareketlerinden sorumludur. Tak�m�n oyun takti�ini verir. Kolba�� vakitsiz ��kan veya �ift ��kan oyunculara engel olup, saftaki oyuncular�n ileri ve geri 5 m.'lik derinlikteki alay dura��nda durmas�n� sa�lar.

Her tak�m�n (B�l�kte 2) (Alayda 3) yedek oyuncusu bulunur. Yedek oyuncular saha hakeminin arkas�nda ve kendi sahas�nda a��kta beklerler.

Oyuncu de�i�iklikleri oyunun duraklama an�nda saha hakemi taraf�ndan ba� hakeme verilerek yap�l�r.

Bir oyunda en fazla 3 de�i�iklik yap�labilir.

B�t�n oyuncular�n arkas�nda ve atlar�n�n ha�e bezinin iki taraf�nda numara bulunur. (Binici ile at�n numaralar� ayn� olacakt�r.)

Formalar ayn� renkte ise tak�m numaralar� A tak�m�nda (1�10), B tak�m�nda (11�20) olmaktad�r.

Oyuna ba�lama ve ilk ��k�� hakk� kura sonunda sahay� kaybeden tak�ma aittir. Alay ��k��lar� alay dura��nda yap�l�r. Erken ��k�� ihlali yasak saha, �ift ��k�� ihlali at�� sahas�n�n �izgisidir. Her iki durumda da hatal� oyuncular alay dura��na geldikten sonra ba�ka bir oyuncu hamle yapabilir.

Bir cirit�i oyun sahas�ndan alaydan birini yar�m veya �ark (Tam �ark 2'den fazla olmaz) yaparak cirit'ini atar.

Alay ortalar�ndan at�� sahas� d��ndan veya yasak i�erisinden cirit'ini atan biniciye bir fena puan verilir.

Bir cirit�i at�� b�lgesi i�erisinde cirit'ini atarak rakip tak�m oyuncuna isabet ettirirse 3 puan al�r. Ata vuru� isabet say�lmaz, ata kasti vuru�lar 1 k�t� puanla cezaland�r�l�r. Ayn� oyuncunun ikinci tekrar�nda 5 dakika dinlenmeye al�n�r. ��nc� tekrar�nda oyundan ��kar�l�r. rakip oyuncunun atm�� oldu�u cirit'i havada tutan cirit�i alay dura��nda tuttu�u cirit i�in birinci oyun esnas�nda tuttu�u cirit i�in tak�m�na 3 puan kazand�r�r. Kesme an�nda rakibini yakalayan cirit�i (Rakip at�n kuyruk hizas�na kendi at�n�n ba��n�n gelmesi) cirit'ini atmaz, Ba��larsa 3 m�spet puan al�r. Mesafeyi 3 metreden fazla a�madan atarsa 3 k�t� puanla cezaland�r�l�r. Ayn� cirit�inin ikinci tekrar�nda oyundan ��kart�l�r ve yerine oyuncu al�nmaz. Kesme yapan cirit�i rakibini ba��lad�ktan sonra alaya gelerek cirit'ini atar. Cirit'ini atmazsa 1 fena puan al�r.

Oyun esnas�nda hakem karar�n� dinlemeyen ve kasti hareket eden oyuncu yar��madan ihra� edilir. Yerine yedek oyuncu dahil edilmez.

Bir oyuncunun attan d��mesine 3 fena puan verilir. 2. d��mede 6 ve 3 d��mede ise oyundan diskalifiye edilir.

Oyunda olan bir cirit�i yar��ma sahas� i�erisinde (At sakatlanmas� hari�) hi�bir surette attan inemez, inmesi halinde 1 k�t� puan al�r.

Cirit genelde g�steri mahiyetinde oynan�r. Say� hesab�na g�re oynad�� zamanlar da oyun esnas�nda tak�mlar�n birbirlerine �nceden tespit edilen yukar�da bahsedilen kurallara g�re isabetli vuru�lar� daha fazla olan tak�m cirit oyunun galibi say�l�r. Her iki tak�mca ve herkes�e cirit'i iyi bildi�i bilinen ki�ilerin hakemli�i ile cirit oynan�r ki bu ki�inin (Hakemin) verdi�i kararlara ve say�lara hi� kimse itiraz edemiz. Milli sporlar�m�zdan ciritin anavatan� Erzurum'dur. Cirit buruda tutunmu�, burada unutulmaktan kurtulmu�, B�y�k T�rk H�k�mdar� Alparslan'�n a�t�� bu kap�dan Anadolu'ya yay�lm��t�r.

Ciritte erlik ya�ar. Ama her �eyden �nce bir tarih ya�ar Orta Asya'dan Anadolu'ya at s�rt�nda gelip, Erzurum kap�s�ndan ge�erek yerle�en ve zaman zaman Tuna k�y�lar�na dayanan ata sporu cirit, ilk defa Erzurum'da yerle�mi�; mayas� Erzurum'da tutmu�, Erzurum'da sevilmi� burada unutulmaktan kurtulmu� Milli sporumuzdur.

Erzurum'da cirit mevsimi ilkbaharda kar kalkar kalkmaz ba�lar, sonbaharda biter. Ancak hava s�cakl�� 15 C'nin alt�na d��t��nde k��n kar �st�nde oynan�r, k��n bo� zamanlar de�erlendirilir.

23 Temmuz Do�u Fuar� i�inde d�nyada ilk defa cirit oyunu alan� yap�l�p, hizmete sokulmu�tur.

Puan alma: Cirit�iye vuru� isabeti 3 puan, ciriti havada tutmak 3, rakibi yakalay�p ba��lama 3, tehlikeli durumda puandan vazge�me 3.

Puan kaybetme: Rakibi yakalay�p ba��lamama 3, at�n rakibe kasten �arpt�r�lmas� 3, ata cirit kasten vurma 3, at ile kar�� alaya girme 1, yan �izgiyi ge�me 1, rakip tak�ma at�� sahas�ndan atmama 1, alay at��nda cirit'i atamama 1, erken ve �ift ��k�� 1, attan d��me 3, attan inme 1.

Bu sayfa 25694 defa ziyaret edildi.