Bilmecelerimiz

Erzurum’da bilmeceye mesel denir. Uzun k�� gecelerinde kad�nlar ve erkekler ayr� ayr� yerlerde toplan�r, e�lenir, birbirlerine hikaye anlat�r, mesel sorar, y�z�k oyunu oynarlar. Erkekler veya bayanlar aras�nda bazende “herfene” d�zenlenir. Herfene yap�ld�� g�n, her ev kendisine verilen yeme�i yapar, ak�am �zeri toplant� yerine gidilir. Yemekler yenir, �aylar i�ilir, daha sonra bu�daydan yap�lan kavurga, hedik gibi yiyecekler ortaya ��kart�l�r.

Herfene sonunda yap�lan e�lencelerden en �ok ilgi �ekenlerin ba��nda “mesel” denilen bilmecelerin sorulmas� gelir. Bilmece sorulmas�n�n bir usul� vard�r. Bilmeceyi soran kar��s�ndakine “bil bakal�m” dedikten sonra bir d��nme ve ��zme zaman� b�rak�l�r. Cevap vermekte g��l�k �eken, bir tak�m ip uclar� ister. Bunun i�in kar�� “Canl� m� cans�z m�?” “Yenilir mi i�ilir mi?” gibi sorular geli�tirilir. Bazen bu oyunlar iki guruba ayr�larak ta oynan�r.

Bu a��klamalarla ��z�me gidilmezse, "sat�n al�n�r m�, al�nmaz m�?", "canl� m�, cans�z m�?" gibi farkl� sorular sorulabilirdi.

Bazen de topluluk iki gruba aynlarak kar��l�kl� sorular sorar, cevap beklerler. Bu durumda yenilen taraf, yenen tarafa ziyafet vermek zorunda kal�rd�.

Erzurum bilmecelerinin bir k�sm�n� burada yay�nl�yoruz.

Ak tavuk suya dalar (Pirin�)

Allah yapar yap�s�n�,

Demir a�ar kap�s�n�,

Yuvarland� yumak oldu,

Geldi bize konak oldu (�ad�r)

Ate�i yakar, pekmezi akar (��ra)

Atlayarak y�r�r, patlayarak �l�r (Pire)

Atl� kantar et tartar (K�pe)

Ben giderim o gider yan�mda t�n t�n eder (G�lge)

Bir k��c�k f��c�k, i�i dolu tur�ucuk (Limon)

Bir k��c�k mil ta��, dolan�r da�� ta�� (G�z)

Bir yerinden girilir, �� yerinden ��k�l�r (G�mlek)

Biz biz idik

Otuz iki k�z idik

Ezildik b�z�ld�k

Bir duvara dizildik (Di�lerimiz)

Canl� gider, cans�z kovalar (Araba)

�ar��dan ald�m bir tane, eve geldim bin tane (Nar)

�ar��dan al�nmaz, mendile konulmaz, tad�na doyulmaz (Uyku)

C�ng�ll� hamam

Kurnas� tamam

Bir gelin ald�m

Babas� imam (Saat)

Dalda durur, elde durmaz (Ku�)

Dam �st�nde kalayl� tas (Ay)

Derisi var, kan� yok (K�r�k)

Elde yap�l�r, ette as�l�r (K�pe)

Ey melez melez

Tand�r ba��na gelemez

Gelse geri d�nmez (Ya�)

Fildir, fi�tir

Kayad�r, ta�t�r

Bunu bilmeyenin

Avrad� bo�tur (Elmas)

Gece gider ��mez

G�nd�z gider ��enmez

Beline ku�ak ku�anmaz (Nehir)

Han�m i�erde, sa�� d��ar�da (M�s�r)

Her eve anahtars�z girer (R�zgar)

Hey ne idim ne idim

Samur k�rkl� bey idim

Felek beni �a��rtt�

K�zg�n k�le d��rd� (Kestane)

��i ate�, d�� ta�

Biri kuru, biri ya� (D�nya)

�ki arkada� birbirini kovalar (Gece-G�nd�z)

�ki merek, bir direk (Burun)

Kara ka��k, duvara yap��k (K�rlang��)

Karanl�k kap�n�n kurdu

Vurdu kap�y� k�rd�

Biri i�eri girdi

�kisi kap�da durdu (H�rs�z)

K��k mezar

D�nyay� gezer (Ayakkab�)

Mavi atlas

Ar��n yetmez

��ne batmaz (G�ky�z�)

Min min minare

Dibi daire

Y�z bin �i�ek

Bir lale (Ay,G�k,Y�ld�zlar)

Ninenin etekleri

S�p�r sokaklar� (R�zgar)

On ay yatar

�ki ay kalkar

Feneri yakar

Etrafa bakar (Ate� b�ce�i)

O odan�n i�inde

Oda onun i�inde (Ayna)

P�r�l p�r�l p�rt�s� var

Abdestsiz ezan okur

Nikahs�z kar�s� var (Horoz)

�ekere benzer, tad� yok

Havada u�ar, kanad� yok (Kar)

�� ayakl� bir bacakl� (Soba)

�st� �ay�r bi�erim

Alt� g�ze, i�erim (Koyun)

�

Bu sayfa 6011 defa ziyaret edildi.